Тәуелді адамның отбасына жауап
Балам есірткі қолданады: не істеу керек және қалай көмектесуге болады?
Қысқа жауап: Басқа адамды бір өтінішпен, қорқытумен немесе үй жағдайындағы тәсілмен емдеу мүмкін емес. Алғашқы нақты қадам — қауіп деңгейін бағалау, адаммен сергек кезінде сөйлесу, дайын кәсіби көмек ұсыну және қолдануды ақша не салдарды жасыру арқылы қолдауды тоқтату. Туыстары кеңесті бірінші болып ала алады.
Неліктен «енді қолданбаймын» деген уәде жеткіліксіз болуы мүмкін
Есірткіге тәуелділік мінез-құлыққа, шешім қабылдауға, денсаулыққа және қатынасқа әсер етеді. Адам тоқтатуға шын ниеттенсе де, күйзеліс, бұрынғы орта немесе күшті құмарлық кезінде қайта қолдануы мүмкін. Бұл отбасы ештеңе істей алмайды деген сөз емес; көмек жоспары кезекті уәдеден кең болуы керек.
Көмек әдетте физикалық және психикалық жағдайды бағалауды, қажет болса медициналық тұрақтандыруды, кейін психологиялық оңалтуды және қайталанудың алдын алуды қамтиды. Барлық зат пен барлық адамға бірдей шешім болмайды.
Отбасының әрекеті де өзгереді. Мақсаты түсініксіз ақша беруді, жұмысқа бармағанын жасыруды, жаңа қарыздарын өтеуді және мәселенің салдарын үнемі жоюды тоқтату маңызды.
Ата-ана мен туыстары қазір не істей алады
- Қадам 1
Қауіпсіздікті тексеріңіз
Адам ес-түссіз болса, нашар тыныстаса, құрысу, психоз немесе артық дозалану күдігі болса, бірден 103 не 112 шақырыңыз.
- Қадам 2
Нақты фактілерді жинаңыз
Жоғалған ақша, қарыз, қолдану жағдайлары, денсаулық өзгерістері және тоқтатудың сәтсіз әрекеттерін жазып алыңыз.
- Қадам 3
Сергек уақытты таңдаңыз
Масаю, абстиненция немесе қатты агрессия кезінде маңызды әңгімені бастамаңыз. Қысқа әрі айыптаусыз сөйлеңіз.
- Қадам 4
Дайын қадам ұсыныңыз
«Емдел» деумен шектелмей, бүгін бірге қоңырау шалып, кеңес алып, ықтимал бағытты талқылауды ұсыныңыз.
- Қадам 5
Орындалатын шекара қойыңыз
Қандай ақша, сылтау және салдарды жасыруды енді жасамайтыныңызды сабырлы түрде түсіндіріңіз.
- Қадам 6
Өзіңіз кеңес алыңыз
Жақыныңыз бас тартса, отбасы қауіптерді талқылап, келесі әңгімені маманмен дайындай алады.
Не істемеу керек
- дәрігер бағалауынсыз белгісіз дәрі бермеу және үйде детокс жасамау;
- агрессия қаупі болса, затты күшпен тартып алмау және төбелеспеу;
- қолдануды кез келген жағдайда құпия сақтауға уәде бермеу;
- өзгеріс жоспарынсыз кезекті қарызын өтемеу;
- қауіпті белгілер байқалса, жағдайдың одан әрі нашарлауын күтпеу.
Әңгімені қалай бастауға болады
Факті мен өз ұстанымыңызды айтыңыз: «Соңғы айда бірнеше рет үйге қонбадың, қарыз пайда болды және денсаулығың нашарлады. Мен сенің қауіпсіздігіңе алаңдаймын. Бүгін кеңес алуға көмектесуге дайынмын». Бұл «сен бәрін құрттың» деген айыптаудан нақтырақ.
Адам қолдануды жоққа шығарса, ұзақ дауды жеңуге тырыспаңыз. Көрген фактілеріңізді, көмек ұсынысын және шекараңызды қайталаңыз. Тек шынымен орындай алатын шешімді айтыңыз.
Қосымша сұрақтар
Нашақор адамды өз қалауынсыз емдеуге бола ма?
Тұрақты өзгеріс үшін адамның қатысуы маңызды. Бірақ отбасы өз әрекетін өзгертіп, кеңес алып, қолдануды қолдауды тоқтатып, нақты көмек ұсынысын дайындай алады.
Балам есірткі қолданса, қайда жүгінемін?
Өміріне қауіп болса — 103 немесе 112. Жағдайы тұрақты болса, тәуелділік бойынша құпия кеңес пен жағдайды бағалаудан бастаңыз.
Бірден оңалту орталығына жіберу керек пе?
Мұны алдын ала бәріне бірдей айтуға болмайды. Алдымен жағдай, қауіп, қолданылатын зат және үйдегі қолдау бағаланып, содан кейін формат талқыланады.